Duurzaam

Hoe zit het met koeien in de wei?

Hoe zit het met koeien in de wei?

Nederland, koeien in de wei en zuivel zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden.Een kwart van Nederlandse grond wordt gebruikt om koeien te laten grazen. Voor de meeste mensen is het vanzelfsprekend dat koeien in de wei lopen, maar waar loopt de melkveehouder tegen aan als zijn koeien in de wei lopen en wat vinden de zuivelondernemingen van koeien in de wei? Hieronder geven we antwoord op de meest gestelde vragen.

Hoeveel koeien lopen er buiten?

Het CBS maakt jaarlijks een schatting op basis van opgaven van veehouders. In 2016 kwamen ongeveer 1,22 miljoen koeien regelmatig buiten. Dat was 65 procent van de melkveestapel. De zuivelindustrie houdt bij op hoeveel melkveebedrijven de koeien buiten komen. Dat gebeurde in 2016 op 78,9 procent van de melkveebedrijven.

Waarom zie ik steeds minder koeien in de wei?

Sommige melkveebedrijven kiezen er voor om hun koeien het hele jaar door binnen te houden omdat ze te weinig grond naast hun stal hebben of omdat het ze meer tijd en of geld kost. Daarnaast heeft de veehouder hectare land nodig om gras op te laten groeien voor de voeding van koeien in de wintermaanden. Zodoende is er ook veel grasland waar geen koeien op grazen.

Vindt de zuivelindustrie het belangrijk dat koeien buiten lopen?

Ja, alle zuivelondernemingen die zijn aangesloten bij de Nederlandse Zuivel Organisatie, zijn een voorstander van weidende koeien. De koe kenmerkt het Nederlandse landschap en burgers hechten veel waarde aan koeien in de wei. Het levert bovendien een bijdrage aan het natuurlijk graasgedrag van koeien. Daarom stimuleren zuivelbedrijven hun veehouders om de koeien te laten weiden.

Wat doet de zuivelindustrie om er voor te zorgen dat er meer koeien buiten komen?

De zuivelindustrie heeft met 73 partners uit de voedselketen het Convenant Weidegang opgesteld. Daarin is afgesproken dat het percentage melkveebedrijven waar de koeien buiten komen, minimaal 81,2 procent bedraagt (het niveau van 2012). Zuivelondernemingen geven veehouders een toeslag op de melkprijs als zij hun koeien buiten laten lopen. Ook brengen enkele zuivelbedrijven weidemelkproducten op de markt.

Heeft de afschaffing van het melkquotum gevolgen voor het aantal koeien dat buiten loopt?

Ook op moderne melkveebedrijven kunnen koeien naar buiten. Het is belangrijk dat melkveehouders bij de ontwikkeling van hun bedrijf daar rekening mee houden. Om hen daarbij te ondersteunen zijn er verschillende projecten opgezet.
Aan een van die projecten – ‘Robot & Weiden’ – doet het melkveebedrijf van Groot Koerkamp in Harfsen mee. Tonny Groot Koerkamp vertelt in dit filmpje over zijn ervaringen met een melkrobot in combinatie met weidegang:

Hoe lang loopt een koe per dag in de wei?

Van nature grazen runderen 6 tot 8 uur per dag. De zuivelindustrie vindt 120 dagen per jaar/6 uur per dag de ondergrens voor melkveebedrijven die een volledige weidepremie willen ontvangen. Overigens weiden de meeste melkveehouders hun koeien langer. Op een kwart van de melkveebedrijven die weiden, zijn de koeien dag en nacht buiten.

Hoe controleren zuivelbedrijven of melkveehouders die zeggen hun koeien buiten te laten lopen, dat ook daadwerkelijk doen?

Melkveehouders die hun melkkoeien weiden ontvangen daarvoor een premie. Die is gebaseerd op verklaringen van de melkveehouders. Zuivelondernemingen controleren hun melkveehouders volgens een plan, dat is goedegekeurd door een onafhankelijke Certificerende Instelling (CI). Hierin staat onder andere het systeem en de frequentie van de controles bij hun melkveehouders. Zuivelfabrieken worden jaarlijks geaudit door een onafhankelijke CI.

Minimaal 40% van de melkveehouders die aan weidegang doen, krijgen in het weideseizoen een bedrijfsbezoek ter controle van weidegang. Minimaal 15% van deze controles mag door de onderneming zelf worden gedaan en minimaal 25% van de melkveehouders moet door een onafhankelijke CI worden gecontroleerd.

Hoe weet ik zeker dat de weidemelk die ik koop daadwerkelijk afkomstig is van koeien die buiten lopen?

Tijdens controles wordt bij melkveehouders gekeken of de koeien in de wei staan en niet op stal. Ook zonder de koeien is eenvoudig te zien of een veehouder weidt. De weilanden zijn omheind en op het kavelpad zijn pootafdrukken zichtbaar. Daarnaast mesten de koeien in de wei en laten ze typische koeienvlaaien achter.
Zuivelbedrijven halen de weidemelk met een aparte melkauto op en verwerken deze gescheiden van andere melk in de fabriek. Melk die niet gescheiden wordt opgehaald kan niet worden verwerkt als weidemelk. Het kan een keus van een zuivelonderneming zijn om weidemelk tijdelijk niet gescheiden op te halen of te verwerken, bijvoorbeeld omdat er onvoldoende vraag is naar weidezuivelproducten.

Is weidemelk gezonder dan melk van koeien die altijd binnen staan?

Melk zit van nature boordevol voedingstoffen ongeacht of koeien binnen staan of buiten lopen. Weidemelk is weliswaar iets anders van samenstelling, maar de verschillen zijn te gering voor de claim dat weidemelk gezonder is.

Zijn koeien op stal slechter af dan koeien in de wei?

Een koe op stal is niet per definitie slechter af dan een koe in de wei. Stallen die tegenwoordig worden gebouwd, voldoen aan de eisen van deze tijd. Zeker met het oog op dierenwelzijn zijn deze stallen zeer comfortabel voor de koe.