• nl
  • en
Presents

Nederlandse zuivel

De hoge kwaliteit van onze zuivel staat aan de basis van een sterke economische sector. Waar een klein land groot in kan zijn.

Scroll naar beneden Een kijkje achter de schermen

New economic report

Dairy at the highest level

De Nederlandse zuivelsector heeft een sterke marktpositie in Europa en in de wereld. Dat is vooral te danken aan de hoge kwaliteit en het innovatieve vermogen van de sector. Daarmee levert de sector een belangrijke bijdrage aan de Nederlandse economie. Het nieuwe rapport “Zuivel op hoog niveau” geeft inzicht in het economische belang en de kwaliteit van de Nederlandse zuivelsector.

Zuivel in cijfers

Door het gunstige klimaat en het vakmanschap van melkveehouders en zuivelproducenten levert de zuivelsector een belangrijke bijdrage aan de voedselvoorziening, met name in Europa. Van alle in Nederland verwerkte melk blijft 75% in Europa. 

Melkproductie EU

Nederland staat in de top 5 van melkproducerende landen in Europa.

Melkverwerking in Nederland

Een echt zuivelland

Met een exportwaarde van 7,6 miljard euro levert de zuivelsector een bijdrage van 7% aan het Nederlandse handelsoverschot. De meeste Nederlandse zuivelproducten gaan naar onze buurlanden, de landen om ons heen.   

Export en import van zuivel

Van alle melk die in Nederland wordt verwerkt, blijft 75% in Europa. Nederlandse kaas behoort tot de favorieten, maar ook melkpoeder en hoogwaardige voedingsingrediënten zijn belangrijke exportproducten.

Export Nederlandse kaas

Duitsland is een belangrijke handelspartner voor de Nederlandse zuivelsector. De export van Nederlandse kaas naar onze oosterburen is jaarlijks goed voor 1,2 miljard euro.

Legenda

De kwaliteit van zuivel

We zijn trots op hoe onze kaas en melk de wereldmarkt hebben veroverd. Maar wat maakt de kwaliteit van Nederlandse zuivel zo uitzonderlijk hoog? En wie controleert het? Wim van der Sande, directeur van COKZ, over het toezicht in de zuivelketen.   

Voordat kaas in de supermarkt ligt, hebben velen zich met het product bemoeid. Tussen boerderij en schap doet Controle Orgaan voor Kwaliteits Zaken (COKZ) haar werk. Via deze zuivelautoriteit houdt de Nederlandse overheid toezicht op onder andere de zuivelsector. “Wij bewaken de kwaliteit en zien erop toe dat er geen fouten worden gemaakt”, vertelt Wim van der Sande. Zo houdt het controleorgaan toezicht op tankwagenchauffeurs, houdt het toezicht op voedselveiligheid in de fabriek en een register van bedrijven.

Keurmeesters in actie

Wanneer de kaas bereid is, komt de keurmeester in actie. “Naast de voedselveiligheidsonderzoeken op kaasmonsters om bijvoorbeeld Listeria monocytogenes uit te sluiten, is dit een echte kwaliteitscontrole. Hierbij draait het om handelsnormen. Hoe ruikt en smaakt het product? Voor een Goudse is dat anders dan voor een Leerdammer. En is 48+ ook daadwerkelijk 48+?” Voor de zuivelexport heeft het COKZ een controleprogramma operationeel met verschillende aansluitmodules voor productgroepen als kaas, kwark, geraspte kaas en boter. Controleurs nemen regelmatig steekproeven en het COKZ geeft exportcertificaten af als de zending voldoet aan wet- en regelgeving van Nederland en van het importerende land. Zo hoeven producenten geen partijcontroles te laten uitvoeren, waarbij ze op de testresultaten moeten wachten voor export. Het sluitstuk is de jaarlijkse, administratieve eindcontrole. “Dan gaan we nog een keer door het hele proces heen. Waren er bijvoorbeeld boeren waarbij de melk niet goed was en wanneer kwam dat naar boven?

Voor de zuivelexport heeft het COKZ een controleprogramma operationeel met verschillende aansluitmodules voor productgroepen als kaas, kwark, geraspte kaas en boter

Kennisbron

De medewerkers van het COKZ zijn verdeeld over verschillende teams die ieder een segment afdekken zoals voedselveiligheid, boerderijen of keuringen. Er is veel kennis in huis, zegt Van der Sande. Al sinds 1901, want zo lang bestaat het COKZ inmiddels. Vanuit de EU-regelgeving was er de verplichting om op het gebied van levensmiddelenhygiëne een toezichthouder aan te wijzen; het ministerie van LNV koos voor het COKZ. De NVWA kreeg die opdracht en machtigde het onafhankelijke COKZ voor de zuivelbranche. Het zogenaamde hygiënepakket bevat vijf verordeningen met voorschriften voor producenten. Die gaan onder meer over de kwaliteit van de grondstoffen, kruisbesmetting, reiniging en opleiding van het personeel. “Het was een voortzetting van de bestaande taakverdeling, vanwege onze kennis. Maar het is ook efficiënter. We besteden veel aandacht aan kwaliteit en combineren dat met voedselveiligheid. Daardoor hoeven geen controleurs van de NVWA meer langs te komen. We werken nauw samen volgens protocollen en stellen ieder jaar vast wat we namens de NVWA doen.”

Onafhankelijk

Zelfstandige bestuursorganen die overheidstaken uitvoeren, is een typisch Nederlands verschijnsel. Van der Sande kwam tot deze conclusie toen hij in Brussel werkte voor de Permanente Vertegenwoordiging van Nederland bij de Europese Unie. “Dat is historisch gegroeid. Het initiatief om kwaliteit te bewaken kwam in Nederland vaak uit de betreffende branches zelf en werd niet eenzijdig door de overheid opgelegd. Onze zuivelsector is daarvan een bijzonder voorbeeld. De manier waarop wij kaas maken, is echt een specialisme. Die opgebouwde ervaring zie je in onze organisatie weerspiegeld.”

Reputatie

“De NVWA certificeert alleen de voedselveiligheid, wat onder andere voorkomt dat grondstoffen niet uit gebieden met dierziekten komen. Wij borgen kwaliteit en geven daarvoor eigen certificeringen uit, zoals die voor Goudse kaas. Het product Gouda Holland heeft bijvoorbeeld een beschermde oorsprongsbenaming in Brussel en daarvan kennen buitenlandse afnemers ons. Maar we presenteren ons internationaal altijd samen met de NVWA en het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.” Er zijn landen die Goudse kaas proberen na te maken. Deze producten benaderen volgens hem bij lange na niet de Nederlandse kwaliteit. Door veel zorg te besteden aan onder meer de juiste smaak, geur en het vetgehalte onderscheidt de échte Goudse kaas zich van de neppers. En er is internationaal volop vraag naar die kwaliteit. De controle-autoriteit geeft jaarlijks meer dan 80.000 certificaten af voor kleine partijen tot containers vol. De sector overweegt een Nederlands kwaliteitslabel in te voeren om te garanderen dat de melk waarvan de kaas is gemaakt daadwerkelijk afkomstig is uit Nederland.

Door veel zorg te besteden aan de juiste smaak, geur en het vetgehalte, onderscheidt de échte Goudse kaas zich van de neppers

Nauwe samenwerking

Het geheim van het internationale zuivelsucces zit volgens Van der Sande in de samenwerking. “Ik vergelijk het COKZ wel eens met een wijkagent die weet wat er speelt. We zitten dicht op de sector, maar zijn wel onafhankelijk. Zowel de NVWA als de Raad voor Accreditatie auditen ons. Ook krijgen we daarvoor regelmatig bezoek van de Europese Commissie en de autoriteiten van landen buiten de EU zoals de Verenigde Staten en China. Als wij de wijkagent zijn, dan is de NVWA het arrestatieteam, voor als het uit de hand loopt. Wij maken een procesverbaal op, zij bepalen het vervolg. Dat kan een bestuurlijke boete zijn of het intrekken van een vergunning. Voor die laatste stap moet een bedrijf het wel bont maken. Denk aan het voortdurend opduiken van infecties als Salmonella of E.coli, of aan het niet schoon genoeg werken.” Van der Sande gelooft in dit samenwerkingsmodel. “Eén grote organisatie die alle inspecties uitvoert, haakt niet zo makkelijk aan bij de ontwikkelingen en innovaties in het veld.” Hij is ervan overtuigd dat de Nederlandse zuivelketen door de geïntegreerde kennis en ervaring en het onafhankelijk toezicht een hoogstaand niveau van veiligheid en kwaliteit heeft bereikt.

Wim van der Sande is directeur van het Centraal Orgaan voor Kwaliteits Zaken, een onafhankelijk controle- orgaan dat de kwaliteit van zuivel controleert in opdracht van de Nederlandse overheid.

 

 

 

Download hier  het rapport “Zuivel op hoog niveau”.

Download the English report “Dairy at the highest level”.

In gesprek over kwaliteit, duurzaamheid en export 

Met de verschijning van “Zuivel op hoog niveau” biedt de NZO meer inzicht in het economische belang en de kwaliteit van de Nederlandse zuivelsector. De NZO staat altijd open voor discussies. Door met elkaar in gesprek te gaan, zorgen we voor meer begrip en bouwen we samen aan een duurzame toekomst. 

Gerelateerde artikelen in de media:
Interview Albert de Groot, CEO Vreugdenhil Dairy, in Forum 

Houd voor meer nieuws deze pagina in de gaten. 

 
Please follow us on:
© Copyright - Dutch Dairy Association - Privacy policy